ERFGOED

« Zuiderpershuis wint Europees INDUSTRIANA-label! »

INDUSTRIANA is een onafhankelijke gemeenschap van Europees industrieel en technisch erfgoed, gaande van plekken tot musea en hun bezoekers. Hun doel is om een Europees platform te creeëren, samenwerkingen op poten te zetten en het erfgoed te promoten. Dit initiatief wordt gesteund door E-FAITH (European Federation of Associations of Industrial and Technical Heritage) en ontstond uit de idee om van 2015 het jaar van het Europees Industrieel en Technisch Erfgoed te maken. Tijdens een bijeenkomt van VVIA (Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie) in konden de deelnemers stemmen op hun favoriete erfgoed, dat gekroond werd met het INDUSTRIANA-label. Dit label met QR-code komt aan de gevel te hangen, zodat passanten meer te weten kunnen komen over het desbetreffende gebouw. Zuiderpershuis kwam in 2015 als favoriet uit de bus!

Meer informatie over initiatieven van VVIA vindt u alvast terug op de VVIA-website.

 

GESCHIEDENIS

Het verhaal van het Zuiderpershuis is nauw verweven met de geschiedenis van Antwerpen. Als krachtcentrale voorzag het Zuiderpershuis de Antwerpse haven bijna een eeuw lang van energie. Na het stilleggen van die industriële activiteit, kreeg het gebouw een nieuwe invulling als kunstencentrum. Ook zo droeg het Zuiderpershuis bij tot de internationale uitstraling van de stad.

 

HYDRAULISCHE KRACHTCENTRALE

Als hydraulische krachtcentrale zorgde het Zuiderpershuis sinds 1883 voor de aandrijving van 156 kranen, drie rioolschuiven, dertig kaapstanders, zes sluizen en drie bruggen. Het complex bestond uit twee torens met accumulatoren, een machinezaal met twee stoommachines, centrifugaalpompen, stookzalen met veertien stookketels, een kettinggloeioven, een smidse met vijf vuurhaarden, werkhuizen met draai- en schaafbanken, een mallenmakerij, een schrijnwerkerij en een verbandhuisje.

Door de opmars van electriciteit werden pershuizen echter overbodig. Toch bleef het Zuiderpershuis operationeel tot 1977, om de Nassaubrug (naast het MAS) aan te drijven. Kort na de sluiting werd het gebouw erkend als beschermd monument.

 

KUNSTENCENTRUM

Na de sluiting van het Zuiderpershuis als krachtcentrale, betrok het kunstenaarscollectief Internationale Nieuwe Scene (INS) in 1984 het gebouw. Dat initiatief was het begin voor het tweede leven van het Zuiderpershuis, dit keer niet als krachtcentrale, maar als broedplaats voor artistieke, culturele en sociaal geëngagerde organisaties.

Om de toekomst van het Zuiderpershuis als culturele trekpleister veilig te stellen, werd in 1987, na bemiddeling van de Koning Bouwdewijnstichting, vzw Zuiderperhuis opgericht. Tussen de stad, de eigenaar van het gebouw, en deze nieuwe vzw, werd een erfpacht voor 50 jaar afgesloten. In deze erfpacht werd overeengekomen dat de vzw Zuiderpershuis het gebouw zou restaureren, een schouwspelzaal zou inrichten en een cultureel centrum zou opstarten.

Het Wereldculturencentrum werd opgericht in 1993. Tot de doelstelling van deze vzw behoorde onder meer het bevorderen van de kennis van de eigen, de niet-westerse en de migrantenculturen, zowel bij de autochtone als bij de allochtone bevolking. Uitwisseling en kruisbestuiving waren hierbij sleutelwoorden. In 2012 kwam – met de stopzetting van de subsidies – een einde aan dit hoofdstuk.

 

CULTURELE KRACHTCENTRALE

Het Zuiderpershuis blijft een sterk merk en draait momenteel op volle toeren als culturele krachtcentrale. U leest alles over de ambitie van het huis in onze missieverklaring.

 

Rondleiding

Je weet het misschien nog niet, maar er schuilt een boeiend verhaal achter de grote torens van het Zuiderpershuis.

Omdat we onze geschiedenis graag met jullie delen, hebben we rondleidingen op maat voor scholen, verenigingen, geïnteresseerden, enz. Deze worden gegeven door ons immer enthousiast team van professionele gidsen.

Bij interesse, aarzel niet om contact op te nemen: rondleiding@zuiderpershuis.be.