VERBRAEKENLEZING • RUDI LAERMANS

Democratie zonder politiek

Over governance, burgerpopulisme en radicaal reformisme

De parlementaire democratie verkeert in crisis. De particratie holde die al langer uit. De slagkracht van democratisch verkozen beleidsmakers verdunde ook door het toegenomen belang van globale markten en transnationale instellingen, gaande van de Europese Unie tot het Internationaal Monetair Fonds. Het nettoresultaat is een bestel dat in naam nog wel democratisch is, maar waarin de gevolgde marsorders feitelijk worden bepaald door economische imperatieven, technocratische expertise, en de uitkomsten van ondoorzichtig overleg tussen publieke instellingen, private spelers en andere stakeholders.
Government wordt van langsom meer vervangen door governance, zonder veel electorale legitimiteit of parlementaire controle. Die nieuwe manier van besturen tast bovenal de kern van alle democratische politiek aan: de publieke strijd over de invulling van het algemeen belang, en de vertaling van de uitkomsten van die controverse in publiek aanvechtbaar beleid.
Het rechtspopulisme verwacht de remedie van een herstel van de nationale volkswil. Op links krijgt de idee van directe burgerdemocratie veel bijval: gelote inwoners beraden zich samen over hete hangijzers met het oog op een beargumenteerde consensus. Dat soort democratie van onderop verandert niets aan het geslonken stuurvermogen van overheden. En het is evengoed onpolitiek: deliberatieve enigheid vervangt politieke onenigheid.
Net als het volkspopulisme negeert het burgerpopulisme ook de wederzijdse afhankelijkheden tussen politiek en economie. Die beide sferen moeten dringend sterker worden gepolitiseerd. Dat is het programma van een transformatieve democratie die zich verbindt met de praktijk van een radicaal reformisme.

Line-up

De 19de Paul Verbraekenlezing zal gegeven worden door Rudi Laermans, socioloog, auteur en vertaler. Hij is emeritus-hoogleraar sociale theorie aan de Katholieke Universiteit Leuven en was gastdocent theorie aan meerdere kunsthogescholen. Recent publiceerde hij de essaybundel "Ik, wij, zij." (2020) en het boekessay "Gedeelde angsten." (2021). Als vertaler werkte hij mee aan "Eigenzinnigheid, werk en geschiedenis. Over menselijke vermogens." (2023) door Oskar Negt en Alexander Kluge. Laermans is tevens werkzaam als kunst- en cultuurcriticus en neemt actief deel aan het maatschappelijk debat.

Paul Verbraeken was een ongebonden kritische denker zoals we er in Vlaanderen nooit veel hebben gehad. In de geest van Paul geven we elk jaar het woord aan een eminent spreker die zich niet door het systeem laat inpalmen en zich verzet tegen het heersende neoliberale discours. Sinds 2005 organiseren zijn vrienden jaarlijks een Paul Verbraekenlezing met steun van Charta 91, het Zuiderpershuis, het Masereelfonds, Linx+ en een schare sympathisanten. Asp Editions publiceert de tekst van de lezing.

Data

  • za 02 maart | 10.30

Tickets

€15 voor lezing, publicatie en drink
€40 voor het buffet om 13u
€55 voor alles samen

Inschrijven vóór 15 februari
via overschrijving op
BE53 0015 2343 8853
van Paul Verbraekenlezingen
mét vermelding emailadres.

opgelet : geen inschrijvingen via ZPH
ingang : Waalsekaai 14
deuren : 10u00
parkeren : Q-Park Kooldok

Organisatie

Paul Verbraekenlezingen

Gerelateerde Evenementen