Woordenlijst P-R
Het was de muziek van de minder gegoede klassen. Vanaf de jaren ’20 groeide de populariteit van de palm wine muziek, vanwaar het verspreid werd naar Sierra Leone en in de rest van Afrika invloed uitoefende op verschillende gitaarstijlen.
Het is een populaire zangstijl, die invloeden heeft ondergaan van Latijns-Amerikaanse muziek. De gitaar is het belangrijkste melodische instrument. Het ritme wordt gegeven door diverse percussie-instrumenten.
De traditie die Sundaram A. Iyer (1891-1964) vestigde, is genoemd naar zijn geboorteplaats in Kerala en vormt een belangrijke schakel in de informele maar effectieve pan-Indische muzikale beweging. Zijn zonen en leerlingen Parur M.S. Anatharaman (°1924) en Parur M.S. Gopalakrishnan (°1931) hebben verder bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van deze Indische muziek. De realistische afbeelding van een dansgezelschap dat het zomerpaleis van Tipu Sultan in Seringapatam bij Mysore siert, bewijst dat de moderne viool al deel uitmaakte van Indische dansgezelschappen in de late 18de eeuw. Sinsdien is het gebruik van de viool overgenomen door verschillende toonaangevende muzikanten.
Waarschijnlijk is de viool binnengedrongen in de Indische muziek via Europese muzikanten die koloniale beambten, handelaars en Indische edelen moesten vermaken. Enkele prinsen van Zuid-India, vooral de twee dynastieën die regeerden over Tanjore en Kerala (de kuststreek waaraan de kleine stad Parur ligt) en in het bijzonder prins Svati Tirunal Maharaja, staan erom bekend dat ze muziekliefhebbers en mecenassen waren en dat ze zelf ook muziek speelden.
Hoewel ze allemaal trouw waren aan de inheemse muziektradities, moedigden ze de introductie van stylistische elementen en instrumenten uit Europa, Perzië, Centraal-Azië en het Midden-Oosten aan. Deze openheid kenmerkt nog steeds moderne muzikanten, componisten, organisatoren en luisteraars uit Zuid-India. De Europese viool werd dus nooit beschouwd als een vreemd instrument in Zuid-India, een streek die bekend staat voor haar verfijnde en gevarieerde muzikale traditie gedurende twee millenia. De viool, als meest perfecte type van een instrumentenfamilie waarmee ze reeds bekend waren, werd al snel omarmd door specialisten.
Bij de introductie van de viool waren amper enkele aanpassingen nodig. Enkel de elementaire stemming van de snaren en de speelhouding dienden aangepast te worden. De snaren vormen paren van vijfde-tonen voor de laagste en middelste octaven i.p.v. een reeks vijfden zoals bij de Westerse viool. In overeenstemming met de Indische muziekconventies, wordt de viool al zittend bespeeld, ondersteund door de rechtervoet. Deze aanpassingen vergemakkelijken de typische versieringen en snelle passages die de Indische klassieke muziek onderscheiden van de Westerse.
De Peul zijn het grootste nomadenvolk van West-Afrika. Vandaag de dag is er nog slechts één groep die nomadisch leeft en dat zijn de Wodaabe uit Niger. De meeste Peul zijn herders en nomaden, en kunnen lange tijd te voet op stap gaan met hun kudden. Het volk is voornamelijk islamitisch. Zij spreken de taal Fula (Pulaar of Pular genoemd in de westelijke dialecten, Fulfulde in de centrale en oostelijke dialecten), net als de Tukulor (Toucouleur), een verwante bevolkingsgroep in de centrale vallei van de rivier de Sénégal. Alle lokale stammen die de taal spreken noemt men de "halpulaar". De traditionele klederdracht van de Peul-vrouwen is meestal een lange kleurrijke jurk, met opstiksels of andere versieringen.
In wezen is de politiki lyra hetzelfde instrument als de Kretenzische lyra. Ze zijn allebei peervormig, zijn ongeveer even groot en hebben dezelfde bouw. De laatste jaren krijgt dit 'Turkse' instrument ook aanhang in Griekenland en krijgt de politiki lyra zelfs de hoofdrol in verschillende Griekse optredens. Dé autoriteit van de politiki lyra is Sokratis Sinopoulos.
De begeleidende muziek is een mix van handgeklap, zang en percussie. De punta wordt vaak gedanst tijdens feesten. In de loop van de tijd zijn de punta-ensembles sterk uitgebreid met verschillende percussie-instrumenten. Jongere groepen spelen ook punta rock, waarbij traditionele elementen vermengd zijn met electrische muziek, reggae, soca of calypso.
Het instrument heeft ook stemknoppen, waarmee tijdens het spelen de toonhoogte veranderd kan worden. De snaren worden met de vingers of met twee plectra betokkeld. De qanun wordt in verschillende landen bespeeld: Irak, Iran, Turkije, Griekenland en de meeste Arabische landen. In Griekenland heet het instrument ‘kanonaki’. De qanun is bijzonder geschikt voor virtuoze, snelle toonladders en muzikale versielsels. De Iraakse muzikant Osama Abdulrasol is een virtuoze qanun-speler.
Tijdens spirituele bijeenkomsten (mehfil-e-samâ) wordt gedurende meerdere uren en volgens een welbepaalde volgorde muziek gespeeld door een groep van minimaal drie muzikanten. De zangers worden begeleid op harmonium, tabla en dholak. De zangers zingen lyrische gedichten rijk aan allegorieën en metaforen in het Arabisch, Perzisch, Urdu, Hindi, Panjabi…
De radif is op zijn beurt gestructureerd in twaalf modes waarvan zeven als basis en vijf als ondergeschikte. De radif omvat meer dan vierhonderd gushehs en het aantal binnen een dastgah varieert van vijftien tot vijftig.
Dikwijls wordt het instrument eerst opgewarmd met een houtvuur om de geitenhuid verder te rekken en zo een hoger en beter geluid te verkrijgen. De muzikant houdt de ravanne in de linkerhand, houdt ze tegen zijn buik en maakt gebruik van zijn rechterhand om op het membraan te slaan. Met zijn linkerhand slaat hij op het houten frame en op de achterkant van het instrument.
Het repertoire van de rays is complex en uitgebreid, waardoor ze een keuze kunnen maken naargelang de locatie en de omstandigheid en het publiek. Het centrale element is de gezongen poëzie (amarg) van de rays. Doel is het losweken van emoties op basis van een melodische regel die herhaald wordt door het koor. De thema’s variëren van liefde, religie, landelijk leven, sociaal leven en commentaren op de recente ontwikkelingen in het leven van de Chleuh (emigratie, ontworteling). Soms zingen de rays ook lofzangen. Ook de dans is een belangrijk element, met als hoogtepunt het schokken van de schouders.
De rebab bestaat uit een kleine, afgeronde klankkast waarover een dierenvel gespannen is en een lange, smalle fretloze hals met een knoppenkast. Het instrument wordt zittend bespeeld, met een strijkstok en wordt net als de cello vastgehouden. De rebab behoort tot dezelfde familie als de Perzische kemanche.
Tot 1950 bleef de rebetiko in de clandestiene sfeer. De vroegste rebetiko-muziek werd gespeeld in de gevangenissen en de tekedes, kleine underground cafés waar hasj verkocht en geconsumeerd werd. Na 1922 werden de eerste manges vervoegd door vele Griekse vluchtelingen uit Turkije, waardoor de rebetiko oosterse invloeden onderging.
De liederen gingen over de afschrikwekkende vervolgingen (van de drugsverslaafden en marginalen), het harde vluchtelingenbestaan, eenzaamheid, ontheemding, gemis van verwanten en geliefden, hasj, pijnlijke liefde… Deze hartverscheurende thema’s zorgen er dan ook voor dat de rebetiko ook wel ‘de Griekse blues’ genoemd wordt.
De centra waar de rebetiko tot ontwikkeling kwamen waren de havensteden Athene en Thessaloniki. Na verloop van tijd werden de teksten minder hard en dus toegankelijker voor een groot publiek (jaren ’40). In de jaren ’50 en ’60 ontwikkelde de rebetiko naar de vrolijkere en lichtere laika-stijl. De rebetiko zelf verdween op de achtergrond en kende pas in de jaren ’80 en ’90 een heropbloei onder impuls van grote componisten als Theodorakis en Hadjidakis. Het rebetiko-repertoire wordt tegenwoordig door zowat elke grote Griekse zanger overgenomen. De rebetiko kan beschouwd worden als de hoeksteen van de Griekse muziek.
De voornaamste instrumenten zijn de baglamas, de bouzouki, de santouri, de viool en de tamboerijn. Grote namen uit de rebetiko zijn Vassilis Tsitsanis, Markos Vamvakaris, Panagiotis Tountas, Rosa Eskenazi… In 1983 maakte cineast Costas Ferris een hulde aan de rebetiko met zijn film ‘Rembetiko’, die bekroond werd met een Gouden Beer op het Filmfestival van Berlijn in 1984.
Het is een houten luit met dubbele klankkast, korte hals en vier fretten. De klankkast is overtrokken met een geitenvel. De rubâb telt drie melodiesnaren, twee à drie bourdonsnaren en tot vijftien resonantiesnaren. Homayoun Sakhi is een bekende rubâbspeler. De rubâb wordt voornamelijk gespeeld in de Afghaanse klassieke muziek, maar komt ook voor in India, Iran en Pakistan. In India werd de rubâb omgevormd tot sarod. De rubâb-muziek is geworteld in de Indiase raga-traditie, maar heeft ook sterke stylistieke banden met de Perzische muziek. In Tadjikistan bestaat er een kleinere variante, de Pamir rubâb. De Tadjiekse rubâb heeft zes snaren: vijf snaren die van de kam tot de brug lopen en één snaar die pas halfweg de hals begint tot aan de brug. De zesde snaar van de Pamir rubâb is in dat opzicht vergelijkbaar met de vijfde snaar van de banjo.
Het succes van de Cubaanse rumba vloog snel over naar het Afrikaanse continent. Voornamelijk in Congo en Angola kreeg de muziek een nieuwe impuls. De Afrikaanse rumba wordt gekenmerkt door een terugkeer naar de Afrikaanse klanken en de toevoeging van gitaren. De Afrikaanse rumba wordt ook soukous genoemd. |
|
|||||||||||||||||
De 
De 
Parranda is feestelijke muziek uit Cuba, Venezuela en Spanje. In Venezuela is de parranda een soort Afro-Venezolaanse zangstijl begeleid op percussieritmes, de zogenaamde ‘golpes de tambores’. Dit genre werd vroeger gespeeld tijdens de kerstperiode, maar komt nu het hele jaar door voor. De teksten zijn vaak geëngageerd of lovend voor populaire helden en vluchtende slaven.
Een 
De 
De 
De 
De 
De 
De 
Rimotsy is een vocale techniek van de Antandroy uit Madagaskar, waarbij de keel geschraapt wordt door snel in en uit te ademen. Deze techniek wordt toegepast bij bezetenheidsrituelen, begrafenissen en andere rituelen als besnijdenissen.
De 
De